е-Фактура во Македонија: што се менува од 1 октомври 2026
Од 1 октомври 2026 година електронското фактурирање (е-Фактура) станува задолжително за сите ДДВ-регистрирани субјекти во Северна Македонија, за B2B и B2G трансакции. Фактурите се издаваат во UBL 2.1 XML формат и мора да поминат низ централна валидација на УЈП пред да добијат правна сила: PDF испратен по е-пошта престанува да биде важечки даночен документ. Пилот-фазата работи од 1 јануари 2026, а интеграцијата треба да биде поставена до крајот на септември 2026.
УЈП ја отвори платформата за ограничен круг субјекти. Целта е тестирање на API-интеграциите и на способноста на централниот систем да валидира во реално време.
првата половина на 2026
Алатки за помали субјекти
Најавени се клиентска апликација и веб-портал за субјекти што не користат сложени ERP системи, за да можат да издаваат е-фактури без сопствена интеграција.
до 30 септември 2026
Рок за подготовка
Секој ДДВ-обврзник треба да ја има функционална интеграцијата или избран начин на издавање пред задолжителниот старт.
1 октомври 2026
Задолжителна примена
е-Фактура важи за сите ДДВ-регистрирани субјекти, за B2B и B2G. Од овој датум фактура без валидација од УЈП не е правно важечка.
Кој мора да ја применува
Обврската се однесува на сите субјекти регистрирани за ДДВ, без оглед на големината, и покрива трансакции меѓу правни лица (B2B) и кон државни органи (B2G).
ДДВ-регистрирани трговски друштва и трговци-поединци
Издавање кон други правни лица (B2B)
Издавање кон државни органи и институции (B2G)
Како функционира моделот
Македонија воведува централизиран модел на валидација, истиот пристап како италијанскиот SdI. Фактурата не се испраќа директно до купувачот: прво оди до УЈП, која ја проверува и ја одобрува, и само потоа добива правна сила. Тоа значи контрола на трансакциите во реално време.
Практичната последица е дека самото испраќање на PDF по е-пошта повеќе не е фактурирање. Документот мора да биде машински читлив XML во UBL 2.1 структура, потпишан електронски и поминат низ УЈП.
Технички побарувања
Основните барања објавени за системот се следните:
Формат: UBL 2.1 XML, не PDF, не скенирана слика
Валидација: задолжително преку централниот систем на УЈП пред фактурата да важи
Електронски потпис на секоја издадена е-фактура
Архивирање: 10 години, при што одговорноста е на даночниот обврзник
Пренос веднаш по издавањето, не групно подоцна
Што ако не сте подготвени на 1 октомври
Најдиректната последица не е казна, туку неважечка фактура. PDF без валидација од УЈП не е даночен документ, значи не може да послужи како основа за одбивање на влезен ДДВ. Тоа го погодува и купувачот, не само издавачот, па во практика партнерите ќе бараат усогласеност.
Затоа рокот што вистински важи не е 1 октомври, туку крајот на септември: до тогаш начинот на издавање треба да е избран и функционален.
Од што да се почне
Подготовката е пред сè инвентар на тоа како денес се создаваат фактурите:
Утврдете од кој систем излегуваат фактурите денес (ERP, сметководствен софтвер, Excel, рачно)
Проверете дали тој систем може да генерира UBL 2.1 XML или ќе треба посредник
Разрешете го електронскиот потпис: кој го држи и како се применува автоматски
Планирајте го архивирањето за 10 години, вклучувајќи и пристап при контрола
Тестирајте во пилот-режим пред септември, не по него
Често поставувани прашања
Од кога е-Фактура е задолжителна во Македонија?+
Од 1 октомври 2026 година, за сите ДДВ-регистрирани субјекти, за B2B и B2G трансакции. Пилот-фазата е активна од 1 јануари 2026.
Дали може да продолжам да испраќам фактури како PDF по е-пошта?+
Не. По 1 октомври 2026 фактурата мора да биде UBL 2.1 XML и да помине низ валидација на УЈП. PDF без таа валидација не е правно важечки даночен документ и не може да послужи за одбивање на влезен ДДВ.
Кој е точниот рок за подготовка?+
Практично: крајот на септември 2026. Задолжителната примена почнува на 1 октомври, што значи дека интеграцијата или избраниот начин на издавање треба да е функционален пред тој датум.
Што значи централизиран модел на валидација?+
Фактурата прво се доставува до УЈП, која ја валидира, и само по одобрувањето добива правна сила. Ист принцип како италијанскиот SdI: контрола на трансакциите во реално време, наместо подоцнежно известување.
Колку долго треба да се чуваат е-фактурите?+
10 години, а одговорноста за архивирањето е на даночниот обврзник, не на УЈП и не на посредникот.
Што ако немаме ERP систем?+
Најавени се клиентска апликација и веб-портал од УЈП наменети за помали субјекти без сложени системи, за да можат да издаваат е-фактури без сопствена интеграција.
